Image
Hero Image
Image
Duurzaamheid
4 min

“Het gebouw van de toekomst wordt een materialenbank, ontworpen zodat alles klaar is voor hergebruik.”

Architecten staan centraal in de veranderingen in onze manier van leven en in de duurzaamheidsbeweging die de bouwsector transformeert. Met hun diverse en innovatieve visies inspireren, mobiliseren en bevragen architecten om verandering in gang te zetten. De reeks “Architects’ perspectives on sustainable construction” geeft hen een stem.

Thomas Rau is een architect die bekendstaat om zijn brede bijdrage aan duurzame architectuur en zijn inzet voor de circulaire economie. Zijn bureau, RAU Architects, geldt als pionier in het ontwerpen van innovatieve, CO₂-neutrale, energiepositieve en circulaire gebouwen. In 2016 werd hij genomineerd voor de Circular Economy Leadership Award van het World Economic Forum. Hij deelde zijn visie op architectuur met ons.

Hebben architecten een revolutie nodig?

Ik denk niet dat we een revolutie nodig hebben. We moeten gewoon de realiteit organiseren die volgt op de wereld zoals we die nu kennen. In die toekomstige realiteit moeten we onze kijk volledig veranderen. We zullen geen gebouwen meer neerzetten zoals we dat vandaag doen. Ze zullen eerder het resultaat zijn van een logistiek proces: een gebouw wordt een materialenbank, ontworpen zodat alles klaar is voor hergebruik. Neem afval, bijvoorbeeld. Dat is het laatste overblijfsel van het “oude” systeem, beschouwd als materiaal zonder identiteit, zonder waarde. Maar als je afval registreert met materiaalpaspoorten, geef je het een nieuwe identiteit, een waarde. Het kan dan worden omgezet in nieuwe grondstoffen voor nieuwe projecten. Laten we afval behandelen als kunstwerken!

Het gaat dus minder om een revolutie, en meer om een diepgaande verandering in onze praktijken. We moeten echt beseffen dat wij als mensen “gasten op aarde” zijn. Niets behoort ons toe. Vanuit dat uitgangspunt kunnen we onze economie herontwerpen. Alleen een verandering in mentaliteit zal leiden tot een verandering in ons klimaattraject.

Afval is het laatste overblijfsel van het ‘oude’ systeem.

Als expert in circulariteit, beschouw je het als een duurzame praktijk?

Duurzaamheid heeft niets te maken met circulariteit. Duurzaamheid betekent het optimaliseren van het bestaande systeem. Circulariteit betekent het omvormen tot een nieuw systeem. Het concept van circulariteit is dus fundamenteel verschillend van duurzaamheid. Je kunt een duurzaam gebouw maken dat niet circulair is, en omgekeerd een circulair gebouw dat niet duurzaam is.

Denk je dat we voldoende opleiding hebben om de transitie te versnellen?

Dat is een fundamentele vraag. Vandaag denken de meeste mensen dat het volstaat om slim te zijn, te hergebruiken, te minimaliseren, enzovoort. Maar volgens mij moeten we onze blik verruimen en onze houding volledig veranderen: we moeten beseffen dat we slechts gasten zijn op planeet Aarde. We zijn in geen geval de gastheren. De aarde functioneert in een gesloten systeem met beperkte hulpbronnen, dus we moeten zorg dragen voor alles wat ze ons biedt. Je kunt uit mijn antwoord afleiden dat we, in het licht van klimaatverandering, vooral een radicale verandering van mentaliteit nodig hebben. Wat maakt leven mogelijk? Dat is de grote opdracht voor de mensheid in de komende jaren: beseffen dat we van alles afhankelijk zijn, en dat we als gasten onze houding moeten aanpassen.

Vandaag denken de meeste mensen dat het volstaat om slim te zijn, te hergebruiken, te minimaliseren, enzovoort. Maar volgens mij moeten we onze houding volledig veranderen.

Het antwoord in een video:

THOMAS RAU thumbnail

Triodos Bank (Nederland)

Het voorbeeld gekozen door Thomas RAU

Het gebouw werd ontworpen als een materialenbank, waarbij alle fysieke componenten zijn geregistreerd op het Madaster-platform om hergebruik mogelijk te maken bij eventuele demontage. De structuur is samengesteld met 165.312 schroeven en kan volledig worden gedemonteerd, wat een 100% circulair potentieel biedt zonder verlies van waarde van materialen, componenten of producten.

Triodos Bank (Nederland), ontworpen door RAU Architects en Ex Interiors, is het eerste houten kantoorgebouw dat volledig demonteerbaar is. Triodos Bank ontving het BREEAM Outstanding-certificaat en verschillende andere prijzen, waaronder The Architecture MasterPrize™ 2020 in Green Architecture.
Credits: Ossip van Duivenbode